3 ĐIỂM LƯU Ý VỀ NGƯỠNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT (NGHỊ ĐỊNH 320) TÍNH THUẾ TNDN

1/ Bối cảnh áp dụng ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt

Ngày 15/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 320/2025/ND-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Quy định thanh toán không dùng tiền mặt tính thuế TNDN theo Nghị định 320 mới nhất. Quy định này chính thức áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 nhằm minh bạch hóa các giao dịch tài chính của doanh nghiệp.

2/ 3 Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi thanh toán để tính Thuế TNDN

- Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ

Điều luật viết dễ hiểu: Mọi khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên (tính theo từng hóa đơn) bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng hoặc các hình thức không dùng tiền mặt khác theo quy định. Đặc biệt, nếu mua hàng nhiều lần trong cùng một ngày từ cùng một người bán mà tổng giá trị các lần cộng lại từ 05 triệu đồng trở lên chỉ được tính chi phí được trừ khi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Tải ngay mẫu giấy : https://thuvienphapluat.vn/phap-luat-viec-lam/mau-bang-ke-chung-tu-thanh-toan-2025-moi-nhat-doanh-nghiep-thue-tai-san-cua-ca-nhan-khong-co-cttt-khong-dung-tien-mat-co-duoc-khau-tru-thue-tndn-35470.html

- Trường hợp doanh nghiệp phát sinh các khoản chi do doanh nghiệp ủy quyền

Điều luật viết dễ hiểu: Doanh nghiệp ủy quyền cho nhân viên đi mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ kinh doanh có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, khoản chi này vẫn được tính là chi phí được trừ thuế TNDN nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Đồng thời, doanh nghiệp cần có quy chế tài chính hoặc văn bản ủy quyền cho nhân viên thanh toán thay. Việc thanh toán phải không dùng tiền mặt: nhân viên chuyển khoản hoặc dùng thẻ trả cho người bán, sau đó doanh nghiệp chuyển khoản hoàn tiền cho nhân viên.

Tải ngay mẫu giấy ủy quyền thanh toán không dùng tiền mặt: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/ho-tro-phap-luat/tai-mau-giay-uy-quyen-thanh-toan-khong-dung-tien-mat-tai-file-word-giay-uy-quyen-thanh-toan-khong-d-130010-224884.html

- Trường hợp thanh toán muộn

Điều luật viết dễ hiểu: Đối với các hóa đơn từ 05 triệu đồng trở lên mà tại thời điểm doanh nghiệp ghi nhận chi phí vẫn chưa thực hiện thanh toán (mua nợ), doanh nghiệp vẫn được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế. Tuy nhiên, đến kỳ tính thuế mà doanh nghiệp thực hiện thanh toán, nếu doanh nghiệp lại thanh toán bằng tiền mặt thì bắt buộc phải kê khai điều chỉnh giảm chi phí vào đúng năm thực hiện thanh toán đó (kể cả khi cơ quan thuế đã thanh tra, kiểm tra năm phát sinh chi phí trước đó)

3/ Mua hàng từ Hộ Kinh Doanh ghi nhận khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN ?

Để doanh nghiệp được ghi nhận chi phí hợp lý khi mua hàng từ Hộ kinh doanh hoặc cá nhân không có hóa đơn, cần tuân thủ các điều kiện:

• Hộ kinh doanh hoặc cá nhân bán hàng phải có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT (500 triệu đồng). Với các mặt hàng cụ thể bao gồm: hàng hóa, sản phẩm từ người sản xuất trực tiếp (nông, lâm, thủy sản); sản phẩm thủ công, nguyên liệu tận dụng (đất sét, tre, nứa, lá, song,...); phế liệu; tài sản đồ dùng cá nhân; hàng hóa dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh. -> Doanh nghiệp cần có chứng từ thanh toán cho người bán.

Mẫu số: 01/TNDN Bảng kê mua hàng hóa dịch vụ mua vào không có hóa đơn được ban hành kèm theo Thông tư 78/2014/TT-BTC, mẫu có dạng như sau: https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/ho-tro-phap-luat/mau-bang-ke-mua-hang-hoa-dich-vu-mua-vao-khong-co-hoa-don-moi-nhat-2025-theo-thong-tu--78-tai-mau-224813.html

• Nếu giá trị mua trong ngày, nhiều lần trong ngày từ HKD có tổng giá trị từ 05 triệu đồng trở lên. -> Doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Nếu doanh nghiệp đã lỡ ghi nhận chi phí vào năm 2025 cho một hóa đơn mua nợ trên 5 triệu, nhưng đến năm 2026 lại thanh toán bằng tiền mặt thì xử lý thế nào?

-> Trả lời: Tại kỳ tính thuế năm 2026 (năm phát sinh việc thanh toán bằng tiền mặt), doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, điều chỉnh giảm chi phí đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ đó. Việc điều chỉnh này phải thực hiện ngay cả khi cơ quan thuế đã có quyết định thanh tra, kiểm tra kỳ tính thuế năm 2025 trước đó.

Câu hỏi 2: Doanh nghiệp mua sản phẩm của nông dân sau khi thu hoạch với giá 6 triệu đồng, nếu doanh nghiệp trả bằng tiền mặt thì có được tính vào chi phí được trừ không?

-> Trả lời: Không. Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, đối với các khoản chi có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu trả bằng tiền mặt, khoản chi 6 triệu này sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.

Câu hỏi 3: Doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ trị giá trên 05 triệu đồng, đã chuyển khoản nhưng chuyển từ tài khoản cá nhân của giám đốc (không phải tài khoản công ty) thì có được tính chi phí được trừ không?

-> Trả lời: Có (nếu đáp ứng đủ điều kiện). Tức là, khoản chi vẫn được tính vào chi phí được trừ nếu giám đốc thanh toán từ tài khoản cá nhân nhưng có ủy quyền hợp lệ, hóa đơn đứng tên doanh nghiệp, chứng từ chuyển khoản không dùng tiền mặt, và doanh nghiệp chuyển khoản hoàn tiền lại. Ngược lại, không có ủy quyền hoặc không hoàn tiền qua chuyển khoản thì khoản chi có nguy cơ bị loại khi tính thuế TNDN.

Kết luận

Thanh toán không dùng tiền mặt là điều kiện bắt buộc đối với các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên theo Nghị định 320/2025/ND-CP. Việc tuân thủ đúng hình thức thanh toán và lưu trữ đầy đủ chứng từ sẽ giúp doanh nghiệp được trừ chi phí hợp lệ và hạn chế rủi ro thuế TNDN.

Nhận thêm các tin tức liên quan đến Kế toán dành cho Doanh nghiệp tại Group Zalo:

Từ kỳ tính thuế năm 2025, Nghị định 320 mới nhất quy định rõ ngưỡng 05 triệu đồng đối với các khoản chi phải thanh toán không dùng tiền mặt khi tính thuế TNDN. Doanh nghiệp cần nắm đúng quy định và chuẩn bị đầy đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để tránh bị loại chi phí khi quyết toán thuế.